İtibar değerlerle inşa edilir, aynı yolla da yıkılır

​2016 yılı verilerine göre ‘dünyanın en büyük otomotiv şirketi’ olduğu ileri sürülen Toyota Motor, ABD’de 2,9 milyon, dünya çapında ise 3,4 milyon aracını geri çağırıyormuş… Sebep, kaza anında hava yastıklarının açılmadığının tespit edilmesiymiş…

Automotive News adlı web sitesi, hava yastığındaki sorunun, şimdiye kadar dünya çapında en az 24 ölüm ve yaklaşık 300 yaralanmaya neden olduğunu iddia etmiş.

Toyota hava yastıklarındaki sorun konusunda yalnız değil… Honda Kuzey Amerika’daki 2,7 milyon aracı, aynı problem sebebiyle geri çağırıyormuş…

Aslında iş daha da büyük. Amerikan Ulusal Karayolu Güvenliği İdaresi, Nisan ayında, Fiat Chrysler, Hyundai, Kia ve Mitsubishi’nin de dâhil olduğu firmalara ait 12,3 milyon araçta benzer bir problem olabileceğini açıklamış…

Sorun ciddi… Çünkü konu güvenlik… Bir otomobilde her özellikten vazgeçebilirsiniz ama güvenlikten ödün veremezsiniz…

Üstelik bir ihmal nedeniyle güvenlik önlemlerinin işe yaramaması daha da beter… Tüketici aldatılmış hissetmenin yanı sıra Allah korusun can ya da mal kaybıyla karşı karşıya gelebilir… O zaman da sorun derinleştikçe derinleşir…

Sorun büyük; peki ya kriz?

Dünyaca tanınmış firmaların güvenlik tehdidi ortaya çıkaracak bu arıza nedeniyle sarsılacakları açık ama yollarına devam etmeleri için bir engel yok.

Çünkü iş, itibarda bitiyor.

Tıpkı Elon Musk’ın otomobil üreticisi Tesla’da olduğu gibi… Bugüne kadar ne darbeler atlattı Tesla…

2016’da Tesla araç kullanan bir sürücü, yoluna çıkan kamyonu tespit edemeyince yaşanan kazada ölmüş…

2017 yılında, elektrikli otomobil üreticisi her dakika 8 bin dolar kaybetmiş…

2018 yılında, Tesla marka araç ‘otopilot’ modundayken kaza yapan bir sürücü hayatını kaybetmiş… Beton bariyerlere çarpan aracın, betonu tespit edemediğinden şüphelenilmiş…

Hatırlarsınız, 2019’da ‘kurşun geçirmez’ iddiasıyla piyasaya sürmeye hazırlandıkları Cybertruck model aracın camı, lansmanında tuzla buz olmuştu…

Geçen yıl, üç üst düzey yöneticisi görevlerinden ayrıldıklarını duyurmuşlardı…

Son olarak, ABD’nin Florida eyaletinde, bir Nissan GT-R, Tesla Model X’e çarpmış. Kazada, Tesla Model X ikiye bölünmüş…

Tüm bunlara rağmen, Tesla da Elon Musk da ayakta…

Çünkü itibarları hâlâ sağlam.

İtibar değerlerle inşa edilir, değerlerle de yıkılır…

Kas gücü, yani teknik yeterlilik ve gelişmişlikleri, finansal yönetim süreçleri vs elbette çok önemlidir ve onları belli bir noktaya kadar taşır... Ancak, o noktanın ötesine geçmek, standart üstü olduğu algısını yerleştirmek, ‘özel olmak’ sahip olunan değerlerle mümkün…

O nedenle bahsettiğimiz firmaların bu sarsıntılarla yıkılması çok da kolay değil…

Fakat, Toyota Japon değerlerine aykırı bir skandala karışsa ya da Tesla Amerikan değerlerine… İşte o zaman her şey bir anda tepetaklak olabilir…

Değerlerden sapma, hava yastığındaki arıza kadar kolay affedilmez…

Siyasi alanda işlerin galiz bir hâl almasının sebebi de budur işte…

Karşı tarafın itibar kaybetmesine neden olmak, onu siyaset sahnesinden silmenin en kısa yolu…

O nedenle siyasi rakipler, zaman zaman birbirlerinin toplumun değerleriyle örtüşmeyen bir davranışlarını bulup çıkarmak için çirkin bir mücadeleye girebiliyorlar…

CHP eski Genel Başkanı Deniz Baykal’a FETÖ’nün düzenlediği iddia edilen ‘kaset operasyonu’ işte böyle bir saikle yapılmıştı…

Yapılan hatalar, alınan yanlış kararlar… Hepsini izah etmek, kriz sürecini doğru düzgün yöneterek yola devam etmek mümkün olabilir… İnsanlar, şirketler düşerler ama kalkabilirler…

Yeter ki içinde yaşadığınız toplumun değer sistemiyle çelişmeyin… Yeter ki itibarınız sarsılmasın…